Dans, insanların bedenlerini ve müziği kullanarak, duygularını ifade etmesidir. Ses olmadan dansın anlamı yoktur. Dans, sürekli gelişen ve çok geniş boyutları içine alan evrensel bir sanattır. Dansın tarihine baktığımızda, insanoğlunun doğuşu ile başladığını görürüz.. Eski çağlarda insanlar hayvanların hareketleri taklit ederek duygularını anlatırlardı. Zaman içinde bu hareketler gelişerek ve şekillenerek günümüze kadar geldi.

                Bale, müzik eşliğinde belirli teknik kurallarla bedensel hareketlerle yapılan bir sahne gösterisidir. Bale tarihi, Romantik ve Klasik olmak üzere iki döneme ayrılır. Romantik dönem, 1789 Fransız devrimi ile başlar. Dönemin adından da anlaşıldığı gibi, bu dönemde duygu olgusu büyük önem taşır. Romantik çağda, gerçekleşmeyecek kadar güzel düşleri, egzotik mekanları, güzellik, tutku ve aşkı konu alır. Romantik dönem, kadın dansçılar ( balerinler) için büyük önem taşır. O döneme kadar baskın olan erkek figürü, ikinci plana itilir ve kadın dansçı figürü ön plana geçer. Romantik balenin bir diğer önemli özelliği ise, balerinlerin ilk defa point ayakkabı giymeleridir. Point ayakkabılarla beraber, o zamana kadar baleye  ilgi duymayan orta sınıfta baleye ilgi duymaya başlar. Romantik baleye ait en ünlü eserleri sıralamak gerekirse; Giselle, La Syphide, La Sicileien ve Coppelia ‘ yı örnek verebiliriz. Günümüzdeki bale tekniği romantik döneme dayanmaktadır. Klasik döneme baktığımızda ise, hikayeler hala romantik fakat tarz klasiktir. Bu dönemde, estetik daha ön plana çıkar. Kadın erkek kimlik kavramı belirginleşir. Kadın figürü baskın bir karakter olarak ortaya çıkar, erkek dansçı ise  balerinin yaptığı çoğu hareketlerde balerini destekler. Klasik döneme baktığımızda, karakter danslarını görüyoruz. Bu danslar, halk oyunlarının daha neşeli, hızlı ve asileştirilmiş halidir.  Klasik döneme damgasını vurmuş en önemli eserler ise Kuğu Gölü, Uyuyan Güzel ve Fındıkkıran’ dır. Balede kostümler, bulundukları dönemin özelliklerini taşırlar. Romantik dönemi ele aldığımızda, beyaz, uzun tütüler ve point ayakkabılar görüyoruz. Klasik dönemde ise etek boyları romantik döneme oranla daha kısalmıştır.

                Bale, aslında burjuva sınıfını memnun etmek için ortaya çıkmış bir dans türüdür. Önceleri sadece kraliyet soyundan gelen soylular bale eğitimi almaktaydı, daha sonraları bale gelişerek orta sınıfında ilgisini çekmeye başladı. Balede hareketler evrensel olmasına rağmen, bale teknikleri ülkelere göre değişim gösterir. 18. yüzyıl’ da kral Louis XIV. balede, köklü reformlar gerçekleştirdi ve ilk dans akademisini açtı. 18. yüzyılda açılan bu akademi, günümüze kadar gelmiş ve bugünkü Paris Operası adını almıştır. Rus balesi ise , Romantik balenin 19.yüzyılda gerilemesi ile St. Petersburg’da hız kazandı. Dönemin Rus çariçesi Anna İvanova’nın da baleye önem vermesi ile çar soyundan gelen çocukların bale eğitimi alması için dans okulu kuruldu. İngiltere’de bale tarihine batığımızda, balenin 20. yüzyılda yayılmaya başlamış olğunu görürüz. Önceleri ismi “Association of Operatic Dancing of Great Britian”( Büyük Britianya Opera  Dansları Birliği) olan ilk dans okulu kuruldu. Zaman içinde bu okul “Royal Academy of Dancing’ ( Karaliyet Dans Akademisi) adını aldı. Amerika’da bale ise İngilizler’ in Amerika’ ya ayak basmaları ile doğmuştur. Amerikan balesine değişik bir anlam getiren en önemli kişi George Balanchine’ dir. Balanchine, baleye neo-klasik bir bakış açısı ile yaklaşmış ve 1934 yılında Amerikan Bale Tiyatro’ sunu (Amerikan Ballet Teather) kurmuştur. Amerika dans konusunda sadece balede değil, modern dansta da gelişim göstermiştir.Dans Tarihçilerine göre Amerika, modern dansın öncüsüdür. Amerika’ da modern dans, kızıl derililere kadar uzanır çünkü kızıl derililer expressionism (dışavurumculuk) duygusunu ele alarak dans etmişlerdir. Amerika’da modern dansın gerçek anlamda öncüsü ise Isodora Duncan’ dır. Duncan emotional- expressionistic (duygusal- dışavurumculuk)  tekniğini geliştirmiştir. Modern dansın baleden farkı, kuralları uzaklaştırmaktır. Modern dansta birey, hissettiği gibi dans eder, başkası tarafından verilen bir hareket ve kural yoktur.

Referans:

      Cass, Joan. 1993. “Dancing Through History”. Prentice Hall. New Jersey.

      Minde, Eliza Gaynor. 2005. “The Ballet Companion” . FireSide. NewYork.